Hoe bereken je je Social Return-verplichting?

Stap 1: van opdrachtsom naar bedrag

De eerste stap is rekenwerk van één regel: percentage maal grondslag.

Wat je nodig hebt staat in je aanbestedingsstukken, en let op beide onderdelen. Vijf procent van een aanneemsom van 400.000 euro is 20.000 euro. Vijf procent van de lóónsom binnen diezelfde opdracht is een heel ander bedrag, want die loonsom is doorgaans een fractie van de aanneemsom.

PIANOo merkt op dat een percentage van de loonsom veelal passend is, juist omdat er dan een directe relatie is met de arbeidscomponent van de opdracht. In de praktijk rekenen veel gemeenten toch over de opdrachtwaarde: Utrecht spreekt van de aanneemsom of opdrachtwaarde, Den Haag van de opdrachtsom.

Ga daarom nooit uit van een vuistregel. Zoek de exacte formulering op.

Stap 2: van bedrag naar invulling

Je verplichting is een bedrag, maar je vult hem in met mensen en trajecten. De bouwblokkenmethode overbrugt dat verschil: elke invulling heeft een vaste waarde in euro's, zodat je kunt stapelen tot het benodigde bedrag bereikt is.

Neem het voorbeeld van 20.000 euro te realiseren waarde. In Utrecht haal je dat met één kandidaat met een WW-uitkering op jaarcontract, want die staat op 20.000 euro. Diezelfde 20.000 euro haal je ook met twee kandidaten zonder uitkeringsrecht van elk 10.000 euro. En bied je een vast contract aan, dan komt daar een bonus van 10.000 euro bovenop.

In Haaglanden pakt hetzelfde bedrag anders uit. Een kandidaat zonder uitkering telt daar voor 5.000 euro, dus daarvoor heb je er vier nodig.

Waar het verschil vandaan komt

Dit is het punt waar opdrachtnemers die in meerdere gebieden werken de mist in gaan. De waarden zijn niet landelijk.

Een WIA-kandidaat levert in Utrecht een derde meer op. Iemand zonder uitkeringsrecht telt er twee keer zo zwaar. De volledige vergelijking staat op de pagina bouwblokken vergeleken per opdrachtgever.

Drie dingen die je berekening onderuit halen

Rekenen met de verkeerde tabel. Bouwblokken van de buurgemeente zijn niet overdraagbaar, ook niet binnen dezelfde provincie. Alleen binnen een arbeidsmarktregio die het beleid heeft geharmoniseerd, zoals Haaglanden met elf gemeenten, geldt één tabel.

Rekenen met een verouderde tabel. De beleidsregels van Den Haag bepalen dat de bouwblokken twee keer per jaar kunnen worden aangepast door de directeur SZW. Controleer de datum van de tabel die je gebruikt.

De meetelperiode vergeten. In Haaglanden telt een kandidaat standaard maximaal twaalf maanden mee. Voor kandidaten uit de WIA, het voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs en de Participatiewet is dat maximaal vierentwintig maanden, en kandidaten uit de Banenafspraak mag je altijd meetellen. Reken je met een vol jaar terwijl de periode korter is, dan kom je tekort.

En de wettelijke eis blijft gelden

Hoe netjes je berekening ook klopt: het werk dat de kandidaat doet, moet in directe relatie staan tot het voorwerp van de opdracht. PIANOo benadrukt dat die eis ook geldt wanneer een opdrachtgever met de bouwblokkenmethode werkt. Een kandidaat die werk doet dat losstaat van de opdracht, telt niet mee, ongeacht wat de tabel zegt.