Geldt Social Return ook bij een werk?

Ja, en bij vrijwel elke opdrachtgever met een eigen beleid. Het verschil met een dienst zit niet in de vraag óf het geldt, maar in het bedrag waarboven het geldt, het percentage en de grondslag waarover je rekent. Die drie staan per opdrachtgever in de tabel op deze pagina.

Vanaf welk bedrag geldt Social Return bij werken?

Dat loopt sterk uiteen. De Rijksoverheid past het toe bij werken en diensten met een loonsom vanaf 250.000 euro en een looptijd van minimaal zes maanden. Breda hanteert bij werken een miljoen euro tegenover 150.000 euro bij diensten, de arbeidsmarktregio Midden-Holland 300.000 tegenover 150.000, en de arbeidsmarktregio Rijnmond begint al bij 50.000 euro.

Social Return in de bouw

Bij een werk gelden bijna overal andere regels dan bij een dienst. De drempel ligt hoger, het percentage ligt vaak lager, en de grondslag waarover je rekent kan de loonsom zijn in plaats van de aanneemsom. Dat laatste bepaalt je verplichting sterker dan het percentage: vijf procent van de loonsom is bij een materiaalzwaar project een fractie van vijf procent van de aanneemsom.

Door Sem ReijgwartGepubliceerd 11 augustus 2026Laatst gecontroleerd 11 augustus 2026Redactioneel beleid

Opdrachtgevers die werken anders behandelen

Deze opdrachtgevers hebben een eigen regel voor werken, of een eigen drempelbedrag dat afwijkt van dat voor diensten. Elke regel staat in de woorden van het beleidsdocument zelf; de bron staat op de pagina van de opdrachtgever.

Wat er bij een werk geldt, per opdrachtgever met een eigen regel voor werken.
Opdrachtgever	Drempel bij werken	Wat er bij een werk geldt
Fryslân1 gemeenten	€ 250.000bij diensten € 100.000	De minimumeis bij elke aanbesteding die als Social Return-project is aangemerkt: 2% van de opdrachtwaarde Social Return als subgunningscriterium, waarop je een hoger percentage kunt offreren: 2 tot 5% van de opdrachtwaarde
Helmond-De Peel6 gemeenten	€ 100.000	Arbeidsintensieve opdrachten, waarbij het arbeidsdeel minstens 30 procent van de opdrachtsom is: 5% van de opdrachtwaarde Arbeidsextensieve opdrachten, waarbij de loonsom minder dan 30 procent van de opdrachtsom is: 2% van de opdrachtwaarde Opdrachten onder 100.000 euro of met een doorlooptijd korter dan drie maanden: 0% per opdracht bepaald
Midden-Hollandarbeidsmarktregio	€ 300.000bij diensten € 150.000	Werken met een contractwaarde boven € 300.000: 2% van de opdrachtwaarde
Midden-Limburg8 gemeenten	€ 100.000	Arbeidsintensieve leveringen, diensten en werken vanaf € 100.000 exclusief btw, waarbij het arbeidsdeel ten minste 30 procent van de opdrachtsom beslaat: 5% van de opdrachtwaarde Arbeidsextensieve leveringen, diensten en werken vanaf € 100.000 exclusief btw, waarbij de loonsom minder dan 30 procent van de opdrachtsom beslaat: 2% van de opdrachtwaarde
Noordoost-Brabant10 gemeenten	—	Arbeidsintensieve opdrachten, met een loonsom van minstens 30 procent van de opdrachtwaarde: 5% van de opdrachtwaarde Arbeidsextensieve opdrachten, waarbij de loonsom minder dan 30 procent van de opdrachtwaarde is: 2% van de opdrachtwaarde
Twente14 gemeenten	€ 100.000	Arbeidsintensieve opdrachten voor werken, diensten en leveringen: 5% van de opdrachtwaarde Kapitaalintensieve opdrachten met meer dan 70 procent materiaalkosten en minder dan 30 procent personeelskosten: 2% van de opdrachtwaarde
Zaanstreek-Waterland7 gemeenten	—	Opdrachten waarbij de loonsom meer dan 30 procent van de aanneemsom is: 5% van de opdrachtwaarde Opdrachten waarbij de loonsom minder dan 30 procent van de aanneemsom is: 2% van de opdrachtwaarde
Zuidoost-Brabant13 gemeenten	€ 125.000	Arbeidsintensieve opdrachten, met een loonsom van minstens 30 procent van de opdrachtwaarde: 5% van de opdrachtwaarde Arbeidsextensieve opdrachten, met een loonsom onder 30 procent van de opdrachtwaarde: 2% van de opdrachtwaarde
Almereeigen beleid	—	De bandbreedte waarbinnen de gemeente per opdracht een percentage vaststelt: 2 tot 5%
Bodegraven-Reeuwijkeigen beleid	€ 300.000bij diensten € 150.000	Werken met een aanneemsom vanaf € 300.000: 2% van de opdrachtwaarde
Bredaeigen beleid	€ 1.000.000bij diensten € 150.000	5%van de opdrachtwaarde
Den Boscheigen beleid	—	Arbeidsintensieve opdrachten, met een loonsom van minstens 30 procent van de opdrachtwaarde: 5% van de opdrachtwaarde Arbeidsextensieve opdrachten, met een loonsom onder 30 procent van de opdrachtwaarde: 2% van de opdrachtwaarde
Eijsden-Margrateneigen beleid	€ 100.000	Arbeidsintensieve opdrachten: 5% van de opdrachtwaarde Arbeidsextensieve opdrachten: 2% van de opdrachtwaarde
Haarlemeigen beleid	€ 200.000	Aanbestedingen voor werken en diensten vanaf € 200.000 exclusief btw: 5% van de opdrachtwaarde
Katwijkeigen beleid	—	De 5%-regeling, het uitgangspunt bij een gewone opdracht: 5% van de opdrachtwaarde Opdrachten met een hoge leveringscomponent, waarbij de factor arbeid minder inzichtelijk is: 7% van de loonsom
Nijmegeneigen beleid	—	In beginsel, bij aanbestedingen van de gemeente: 5% van de opdrachtwaarde Projecten met een grote toeleveringscomponent: 7% per opdracht bepaald
Oldenzaaleigen beleid	€ 100.000	Opdrachten waarbij de loonsom ten minste 30 procent van de opdrachtwaarde is: 5% van de opdrachtwaarde Opdrachten waarbij de loonsom minder is dan 30 procent van de totale opdrachtwaarde: 2% van de opdrachtwaarde
Westlandeigen beleid	—	Werken met een geraamde opdrachtwaarde boven € 500.000: 5% van de loonsom Als gunningscriterium bij opdrachten waar Social Return zeer kansrijk is: 5%
Zoetermeereigen beleid	—	Alle aanbestedingen behalve enkelvoudig onderhandse: 1 tot 10% van de opdrachtwaarde
Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaardeigen beleid	€ 250.000bij diensten € 150.000	Werken boven € 250.000: 2% van de opdrachtwaarde
GR Peelgemeenteneigen beleid	€ 100.000	Arbeidsintensieve opdrachten, waarbij het arbeidsdeel minstens 30 procent van de opdrachtsom is: 5% van de opdrachtwaarde Arbeidsextensieve opdrachten, waarbij de loonsom minder dan 30 procent van de opdrachtsom is: 2% van de opdrachtwaarde Opdrachten onder 100.000 euro of met een doorlooptijd korter dan drie maanden: 0% per opdracht bepaald
Industrieschap Medeleigen beleid	€ 200.000bij diensten € 100.000	Werken boven € 200.000: 2% van de opdrachtwaarde
Provincie Gelderlandeigen beleid	€ 100.000	Werken vanaf een opdrachtwaarde van € 100.000 exclusief btw: 5% van de loonsom
Provincie Groningeneigen beleid	€ 250.000	Arbeidsintensieve werken met een loonsom boven 30 procent, vanaf € 250.000: 5% van de opdrachtwaarde Kapitaalintensieve werken met een loonsom onder 30 procent, vanaf € 1.000.000: 2% van de opdrachtwaarde
Provincie Noord-Hollandeigen beleid	—	Diensten en werken, per aanbesteding vastgesteld: 1 tot 7% van de opdrachtwaarde
Rogpluseigen beleid	—	Aanbestedingen van Rogplus, als uitgangspunt: 5% van de opdrachtwaarde Aanbestedingen waarbij de omstandigheden een lager percentage vereisen: 2% van de opdrachtwaarde
Veiligheidsregio Brabant-Noordeigen beleid	—	Arbeidsintensieve opdrachten boven het Europese drempelbedrag: 5% van de opdrachtwaarde Arbeidsextensieve opdrachten boven het Europese drempelbedrag: 2% van de opdrachtwaarde
Waterschap Rivierenlandeigen beleid	—	Werken met meer dan 5 procent personeelskosten, vanaf de nationale drempel: 5% van de opdrachtwaarde

De loonsom bepaalt je percentage, niet de bouwsom

De regel die in de bouw het vaakst het verschil maakt, gaat niet over de sector maar over de verhouding tussen arbeid en materiaal. Zes opdrachtgevers in ons register leggen die grens op precies dezelfde plek: is de loonsom minstens 30 procent van de opdrachtwaarde, dan geldt 5 procent; ligt zij daaronder, dan 2 procent. Dat doen de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel, Twente, Zaanstreek-Waterland en Zuidoost-Brabant, de gemeente Den Bosch en de provincie Groningen, elk in hun eigen bewoordingen.

Voor een aannemer betekent dat het volgende: een project waarin materiaal en materieel het grootste deel van de som uitmaken, valt bij deze opdrachtgevers in het lage tarief. Een arbeidsintensief werk zoals sloop, groenaanleg of onderhoud valt in het hoge. De vraag die je dus als eerste beantwoordt is niet welk percentage geldt, maar aan welke kant van die 30 procent jouw begroting staat.

Dezelfde vijf procent kan vier keer zoveel geld zijn

De grondslag is de tweede plek waar het misgaat, en zij staat zelden in het oog springend in de stukken. Provincie Gelderland vraagt bij werken 5 procent van de loonsom. Waterschap Rivierenland vraagt bij werken 5 procent van de opdrachtwaarde. Hetzelfde getal, een heel ander bedrag: bij een werk van een miljoen euro met een loonsom van een kwart is dat 12.500 euro tegenover 50.000 euro.

De gemeente Westland laat in één beleidsstuk zien dat dit een bewuste keuze is: diensten vanaf 100.000 euro krijgen 3 procent van de opdrachtwaarde, werken vanaf 500.000 euro krijgen 5 procent van de loonsom. Het hogere percentage staat daar dus op de kleinere grondslag. Reken een aanbesteding daarom nooit door op het percentage alleen; de calculator rekent met de grondslag van je eigen opdrachtgever.

Drempels liggen bij werken vaak hoger

Waar een opdrachtgever een eigen drempel voor werken vaststelt, ligt die vrijwel altijd boven die voor diensten. Breda is de scherpste in ons register: bij werken geldt Social Return vanaf een miljoen euro, bij diensten al vanaf 150.000. De arbeidsmarktregio Midden-Holland zet werken op 300.000 tegenover 150.000 euro voor diensten, en verlaagt daar bovendien het percentage van 5 naar 2. De provincie Groningen splitst binnen de werken zelf: een arbeidsintensief werk valt eronder vanaf 250.000 euro, een kapitaalintensief werk pas vanaf een miljoen.

Een lagere eis is geen kleinere klus

Twee procent van een werk van vijf miljoen is honderdduizend euro aan Social Return, en dat is met de bouwblokwaarden uit ons register twee tot vijf mensen voor een jaar. De percentages in de bouw zijn lager dan in de dienstverlening, maar de opdrachtsommen zijn een orde van grootte groter. Reken de verplichting daarom altijd om naar een bedrag en naar mensen voordat je inschrijft; wat een kandidaat waard is staat in bouwblokken vergeleken.

Wat het Rijk voor bouw en GWW heeft klaarliggen

De MVI-criteriatool van de Rijksoverheid bevat kant-en-klare inkoopcriteria per productgroep. Van de 44 productgroepen met een onderwerp Social Return gaan er vijftien over bouw of grond-, weg- en waterbouw. Dat maakt de bouw de best bediende sector in de rijkscriteria, en het betekent dat een rijksinkoper voor vrijwel elk bouwwerk een kant en klare social return-eis kan pakken.

Voor gebouwen:

Nieuwbouw
Renovatie
Beheer en onderhoud
Sloop

Voor grond-, weg- en waterbouw:

Wegen
Civiele constructies
Grondwerken, bouwrijp maken terrein en sanering/bodemreiniging
Kabels en leidingen
Riolering
Gemalen
Waterzuiveringsinstallaties en slibbehandeling
Conserveringswerken
Openbare verlichting
Verkeersregelinstallaties
Straatmeubilair en speeltoestellen

In alle vijftien staan dezelfde vier criteria, woordelijk gelijk: een eis van minimaal 5 procent, een gunningscriterium dat een hoger percentage beloont, een contractbepaling over de rapportage, en een suggestie om maatwerk te onderzoeken. Wat daarin precies staat en welk wetsartikel eronder ligt, lees je bij de uitvoeringsvoorwaarde en het gunningscriterium. De Rijksoverheid past het toe bij werken en diensten met een loonsom vanaf 250.000 euro en een looptijd van minimaal zes maanden.

Wat je hiermee doet

Zoek je eigen opdrachtgever op bij de gemeenten, de arbeidsmarktregio's of de publieke opdrachtgevers, en let bij een werk op drie dingen in deze volgorde: de drempel, de grondslag en pas daarna het percentage. Wie meetelt als invulling staat bij doelgroepen, en wat een kandidaat waard is bij bouwblokken vergeleken.

Veelgestelde vragen over Social Return in de bouw

Waarom is mijn percentage bij een bouwproject lager dan 5 procent?

Omdat veel opdrachtgevers onderscheid maken tussen arbeidsintensieve en kapitaalintensieve opdrachten, met de grens bij een loonsom van 30 procent van de opdrachtwaarde. Een materiaalzwaar bouwproject valt daaronder en krijgt dan 2 procent in plaats van 5. Zes opdrachtgevers in ons register hanteren precies die grens van 30 procent.

Rekent mijn opdrachtgever over de aanneemsom of over de loonsom?

Dat verschilt, en het scheelt meer dan het percentage zelf. Provincie Gelderland vraagt bij werken 5 procent van de loonsom, waterschap Rivierenland vraagt bij werken 5 procent van de opdrachtwaarde. Bij een project van een miljoen met een loonsom van een kwart is dat 12.500 tegenover 50.000 euro. Kijk dus altijd eerst welke grondslag in de aanbestedingsstukken staat.

Bronnen

Elke feitelijke claim op deze pagina steunt op een van deze bronnen. Staat er iets niet bij, dan hebben wij het niet kunnen bevestigen en staat het er niet. Zo controleren wij een bron, en klopt er iets niet, geef het door.

MVI-criteriatool, productgroepen met een onderwerp Social ReturnRijksoverheid, MVI-criteriatool · 30 november 2025 · geraadpleegd op 11 augustus 2026Van de 48 productgroepen hebben er 44 een onderwerp Social Return met dezelfde vier criteria. Vijftien daarvan gaan over bouw of grond-, weg- en waterbouw: Nieuwbouw, Renovatie, Beheer en onderhoud, Sloop, Wegen, Civiele constructies, Grondwerken, bouwrijp maken terrein en sanering/bodemreiniging, Kabels en leidingen, Riolering, Gemalen, Waterzuiveringsinstallaties en slibbehandeling, Conserveringswerken, Openbare verlichting, Verkeersregelinstallaties, en Straatmeubilair en speeltoestellen.
MVI-criteriatool, criterium 001.029, eis "Minimaal 5% social return is vereist"Rijksoverheid, MVI-criteriatool · 30 november 2025 · geraadpleegd op 11 augustus 2026Social return is voor de Rijksoverheid verplicht bij alle passende aanbestedingen van werken en diensten met een loonsom van ten minste € 250.000,- (excl. btw) en een looptijd van ten minste zes maanden.